Tổng cục Môi trường: Đánh giá, lựa chọn mô hình xử lý chất thải rắn để nhân rộng tại các địa phương

27/08/2018 1:32:07 CH

Hiện nay, ở cả khu vực đô thị và nông thôn nước ta đều chưa có địa phương nào có mô hình xử lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) đạt được cả các tiêu chí về kỹ thuật, kinh tế, xã hội và môi trường.
​Chất thải rắn ở nước ta được xử lý bằng 03 hình thức: đốt, chôn lấp và sản xuất phân compost. Mỗi hình thức xử lý có những mặt mạnh và hạn chế khác nhau. Về xử lý CTRSH bằng hình thức đốt, trên cả nước có khoảng 200 lò đốt CTRSH, trong đó đa số là các lò đốt công suất xử lý nhỏ (dưới 500kg/giờ). Đối với xử lý CTRSH bằng hình thức chôn lấp, tính đến năm 2016 có khoảng 458 bãi chôn lấp CTRSH có quy mô trên 1ha; ngoài ra, còn có các bãi chôn lấp quy mô nhỏ ở các xã chưa được thống kê đầy đủ; vẫn còn tồn tại các bãi chôn lấp CTRSH không hợp vệ sinh tại các các địa phương, các vùng nông thôn. Về xử lý CTRSH thành phần hữu cơ, hiện nay, các cơ sở xử lý CTRSH thành phân hữu cơ chủ yếu sử dụng công nghệ ủ hiếu khí hoặc kị khí.
CTRSH ở nông thôn hiện được xử lý theo hai hình thức là đốt hoặc chôn lấp. Tuy nhiên, cả hai phương pháp đều đang bộc lộ hạn chế và chưa giải quyết được triệt để vấn đề nan giải trong công tác xử lý CTRSH ở nông thôn. Công nghệ đốt CTR nhập khẩu không phù hợp với thực tế CTR nông thôn tại Việt Nam (chưa được phân loại tại nguồn, nhiệt trị của chất thải rắn sinh hoạt thấp). Việc sử dụng công nghệ chôn lấp tại nông thôn hiện nay chủ yếu là chôn lấp không hợp vệ sinh, gây ô nhiễm môi trường, đồng thời tốn nhiều quỹ đất, không tận dụng được các loại chất thải rắn có khả năng tái chế, tái sử dụng.
Trước thực trạng này, để giải quyết vấn đề quá tải ở các bãi rác ở nông thôn, một số mô hình lò đốt đã được áp dụng thí điểm ở nhiều địa phương trong toàn quốc. Bước đầu các công nghệ cho thấy có thể giúp giảm lượng rác thải phát sinh, hạn chế gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan khu vực. Tuy nhiên, việc vận hành không đúng yêu cầu kỹ thuật (không đảm bảo nhiệt độ đốt của lò, khối lượng CTR đốt lớn hơn công suất cho phép,...) cũng có thể làm phát sinh các loại chất thải độc hại như đioxin, furan.

Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân phát biểu tại cuộc họp
Để thảo luận về các mô hình, công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt nông thôn và khuyến cáo áp dụng cho các địa phương, sáng ngày 24/8, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân chủ trì cuộc họp giữa Bộ Tài nguyên và Môi trường với các Bộ: Khoa học và Công nghệ, Xây dựng, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Tại cuộc họp, đại diện các Bộ ngành đều thống nhất cao rằng cần thiết phải có đánh giá toàn diện về tình hình quản lý và các mô hình xử lý CTRSH tại các địa phương; đánh giá về công nghệ, tính bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường của từng mô hình, qua đó, sẽ lựa chọn được mô hình tối ưu, đảm bảo tính bền vững và khuyến khích nhân rộng trên toàn quốc. 
Phát biểu tại cuộc họp, nhất trí với ý kiến của các Bộ ngành, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân chỉ đạo Tổng cục Môi trường tiến hành đánh giá toàn diện theo căn cứ khoa học về tính bền vững đối với các mô hình xử lý CTR tại địa phương, từ đó lựa chọn mô hình đem lại hiệu quả về môi trường và kinh tế, xã hội để nhân rộng tại địa phương; đồng thời, hoàn thiện cơ chế chính sách về quản lý và xử lý CTR để triển khai thực hiện các mô hình này; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp đẩy mạnh phân loại chất thải tại nguồn để thuận tiện cho việc thu gom, xử lý chất thải và tận dụng được phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, góp phần giảm phế liệu nhập khẩu; phối hợp với các Bộ ngành liên quan tổ chức Hội thảo khoa học về quản lý và xử lý CTR nhằm thảo luận, trao đổi với các chuyên gia, nhà khoa học về các mô hình, công nghệ xử lý CTR hiện nay.
(VEA)